storikart.@storikart

5 Ekim 2026 · 5 kaynak

Sermaye Piyasası Kurulu.

Bir pastane, bir mahalle ve kapıdaki kuyruk: Borsayı döndüren şey neden para değil de güven, ve bu güveni kim koruyor?

Metin

  1. İşte bir piyasanın üzerine kurulduğu üç kelime.[1]

  2. Her gün milyonlarca işlem bu varsayıma dayanır: Bilgi doğrudur, kural herkes için aynıdır.

  3. Bu varsayım sarsılırsa, yalnızca borsa değil, bütün bir ekonomi sarsılır. Neden mi?

  4. Bir pastane açtığınızı düşünün.

  5. Pastalarınız çok lezzetli ve kapıda kuyruk var.

  6. Yeni bir şube açmak istiyorsunuz, ama sermayeniz yok.

  7. Bunun için pastanenizi küçük paylara bölüp mahalleliye satıyorsunuz.

  8. Buna halka arz denir.

  9. Artık mahalleli pastanenin ortağı.

  10. Siz kazandıkça onlar da kazanıyor.

  11. Topladığınız parayla yeni şubeyi açıyorsunuz.

  12. Yeni bir usta, yeni bir kasiyer işe başlıyor.

  13. Daha çok un, daha çok yumurta, daha çok kutu sipariş ediyorsunuz.

  14. Siz büyürken tedarikçileriniz de büyüyor.

  15. Böylece siz, çalışanlarınız ve tedarikçileriniz daha çok vergi ödüyorsunuz.

  16. Devletin geliri artıyor.

  17. Başarınızı gören başka esnaf da ortak arıyor.

  18. Ve döngü yeniden başlıyor.

  19. Şimdi pastaneyi şirketlerle, mahalleliyi de yatırımcılarla değiştirin.

  20. Türkiye'de 626 halka açık şirket var.[2]

  21. Ve bunlara yatırım yapan 6 milyondan fazla yatırımcı.[3][4]

  22. Tüm bu borsadaki şirketlerin toplam değeri, ülke ekonomisinin yaklaşık %28'ine denk geliyor.[5]

  23. 2026 yılında 35 şirket daha halka arz oldu ve yaklaşık 86 milyar lira topladı.[3][4]

  24. Neredeyse bütün sektörleri birbirine bağlayan bu büyük sistemde, bir felaket senaryosu düşünelim.

  25. Ya bu kuyruk gerçek değilse?

  26. Ya zararına bir kampanyadan kaynaklı geçici bir yığılma ise?

  27. Ya pastane sahibi tanıdıklarını çağırıp böyle bir kalabalık yarattıysa?

  28. Daha da kötüsü, ya ilk ortakların parası aslında dışarıdan değil de talebi yüksek göstermek isteyen pastanecinin kendi cebinden çıktıysa?

  29. Tüm bunlar fark edildiğinde yatırımcılar ortaklıktan çıkmak isteyecektir.

  30. Bu yüzden açılan şube kapanır. Çalışanları işini kaybeder.

  31. Tedarikçilere verilen siparişler durur ve küçülmelerine sebep olur.

  32. Dolaylı olarak devletin de vergi kazancı düşer.

  33. Ve en önemlisi, bir sonraki esnaf da ortak bulamaz.

  34. Döngü tersine döner.

  35. Çünkü döngüyü döndüren şey para değildi. Güvendi.

  36. İşte bu yüzden, kuyruğun gerçek olup olmadığına bakan birine ihtiyaç var.

  37. Türkiye'de bu görevi 1981'den beri Sermaye Piyasası Kurulu üstleniyor.[1]

  38. Şirketlerin açıkladığı bilgileri denetler, piyasadaki işlemleri izler, gerektiğinde savcılığa başvurur.

  39. Ve nihai amaç hep aynı: Pastaneye güvenip ortak olan o mahalleliyi korumak.[1]

  40. Tıpkı kuruluş amacında yazdığı gibi.[1]

Kaynakça · 5

Veriler ve metinler

  1. 1

    Sermaye Piyasası Kurulu · Sermaye Piyasası Kurulu'nun Oluşumu

    “Güven, açıklık ve kararlılık” ve “tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarının korunması” ifadeleri (2499 sayılı Kanun, 28.7.1981).

  2. 2

    Sermaye Piyasası Kurulu · Sermaye Piyasası Kanunu Kapsamındaki Şirket Sayısı – 2026 · 2026

    626 borsa şirketi.

  3. 3

    Borsa Gündem (MKK verisi) · Pay senedinde yatırımcı sayısı 6,78 milyon açıklandı · 2026

    MKK pay piyasası verileri, 18 Eylül 2026: 6,78 milyon yatırımcı; 2026'da 35 halka arz ve 86,05 milyar TL hasılat.

  4. 4

    Borsa Gündem (MKK verisi) · Pay senedinde yatırımcı sayısı 6,73 milyon açıklandı · 2026

    MKK pay piyasası verileri, 25 Eylül 2026: 6,73 milyon yatırımcı; 2026'da 35 halka arz ve 86,05 milyar TL hasılat.

  5. 5

    Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği · Türkiye Sermaye Piyasaları (PDF) · Şubat 2025

    Piyasa değerinin GSYH'ye oranı: %28 (2024).